Skriven iza sniježnih planinskih vrhova Bjelašnice nalazi se krajolik na 1,353 metra nadmorske visine. Umoljani smješteni u samoj dolini planine je mjesto čije postojanje se veže još za srednjevjekovno doba Kraljevine Bosne. Umoljani su bili pod uticajem mnogih historijskih promjena koje su oblikovale našu zemlju, a kao podsjetnik kulturoloških raskrsnica očuvani su i dan danas stećci i čuvena Umoljanska džamija koja priča mnoge legende.
Prošlost ispisana legendama
Umoljane krase predivni pejzaži koji intrigiraju sve prolaznike koji se nađu među krajevima Bjelašnice. Zapravo, Umoljani su okruženi velikim brojem planina – Visočicom, Bjelašnicom, Treskavicom, Obljem i Lovnicom. Zanimljive su priče koje govore o nastanku Umoljana i porijeklu imena ovog sela. Prva je da je selo dobilo ime po Humljanima koji su došli iz Hercegovine, te se dio stanovništva zbog povoljnosti za stočarstvo i zemljoradnju tu i nastanilo. Druga priča pripovjeda legendu o aždaji koja je imala namjeru da proždere stanovništvo Umoljana. Aždaja je naime izašla iz kanjona Rakitnice koji se nalazi nedaleko od sela i vijugala je Studenim potokom ostavljajući za sobom trag. Kada je stanovništvo primijetilo aždaju, pošli su na brdo Pošiljak i počeli su da se mole da aždaja bude okamenjena, što se na kraju i desilo.
Obilazak Umoljana i umoljanska džamija
Umoljani su raskrsnica više planinskih ruta, a autom se u Umoljane može doći iz dva pravca: iz Sarajeva i iz Konjica. U Umoljanima možete uživati u oazi mira i tišine kroz šetnju mjestom ili planinarenje. Predah možete napraviti u nekoliko ugostiteljskih objekata koji nude tradicionalnu kuhinju i užitak. Jedna od glavnih atrakcija Umoljana je džamija koja ima posebnu priču o svom postojanju. Radi se o neobičnoj džamiji sa limenom munarom prilagođenom planinskom podneblju. Džamija je okružena stećcima i zbog svoje kulturološke i historijske vrijednosti je proglašena nacionalnim spomenikom. Naučno nije utvrđeno kada je ova džamija izgrađena, ali se vjeruje da je jedina starija džamija od nje Turhan Emin-begova džamija koja se nalazi u Ustikolini.
Pročitaj više: Savršeno zimsko putovanje kroz hercegovačke predjele: Kupreška visoravan i Blidinjska idila
Zanimljiva je jedna od legendi koja datira iz vremena Drugog svjetskog rata i povezuje se sa umoljanskom džamijom. Sarajevska hagada, židovski rukopisni ilumirani kodeks, napustila je Španiju tokom 15. stoljeća i pronašla svoj put do Bosne. Legenda kaže da je ova izuzetna rukopisna knjiga bila skrivena u umoljanskoj džamiji, jer je postojala opasnost da bude uništena.
Ukoliko se želite zadržati duže u Umoljanima kako biste se uvjerili u sve ljepote i tajne koje selo čuva, tu su umoljanske kolibe čiji vlasnici će vas rado ugostiti u svoj poseban ambijent kako bi vam pružili što bolje iskustvo i boravak. Pored toga što možete istražiti Bjelašnicu kao jednu od najvećih olimpijskih ljepotica, moći ćete isprobati lokalnu kuhinju i udisati svježi zrak ovih planinskih predjela.
Photo: Sarajevo Times/Akos
